- Bugun
Samarqanddan Toshkentgacha yangi 500 kV elektr uzatish liniyasi qurilmoqda
O‘zbekistonda Samarqand viloyatining Nurobod tumanidan Toshkent viloyatidagi Halqa podstansiyasigacha yangi 500 kV elektr uzatish liniyasi qurilmoqda. Uzunligi 350 kilometr bo‘lgan liniya Samarqand, Jizzax, Sirdaryo va Toshkent viloyatlari hududidan o‘tadi. Loyiha Saudiya Arabistonining ACWA Power kompaniyasi bilan hamkorlikda Nurobod tumanida amalga oshirilayotgan yirik energetika loyihasining bir qismi hisoblanadi. Uning doirasida 1 000 MVt quvvatga ega quyosh
2026-yilning 3-choragida global venchur investitsiyalari $159 mlrdga yetdi
2026-yilning uchinchi choragida global startaplar $159 mlrd venchur kapital jalb qildi. Crunchbase ma’lumotlariga ko‘ra, iyul–sentabr oylarida dunyo bo‘ylab qariyb 6 000 ta kompaniya investitsiya olgan. Biroq chorakning eng muhim ko‘rsatkichi umumiy investitsiya hajmi emas, balki juda yirik raundlar soni bo‘ldi. Q3 davomida 27 ta kompaniya $1 mlrd yoki undan ko‘proq mablag‘ jalb qildi. Bu ko‘rsatkich
Kapital bozorini tartibga soluvchi yangi qonun loyihasi ikkinchi o‘qishga tayyorlanmoqda
Hujjat derivativlar, sukuk, sekyuritizatsiya qilingan obligatsiyalar va boshqa moliyaviy vositalar uchun huquqiy asos yaratishni, shuningdek, investorlar huquqlarini himoya qilish mexanizmlarini kuchaytirishni nazarda tutadi. 5-oktabr kuni Toshkentda “Kapital bozori to‘g‘risida”gi yangi qonun loyihasiga bag‘ishlangan xalqaro davra suhbati bo‘lib o‘tdi. Tadbir Istiqbolli loyihalar milliy agentligi (NAPP), Xalqaro moliya korporatsiyasi (IFC) va BMT Taraqqiyot dasturi (UNDP) hamkorligida tashkil
Dunyoda ishlayotgan sanoat robotlari soni 5 milliondan oshdi
Dunyo fabrikalarida ishlayotgan sanoat robotlarining umumiy soni 5 milliondan oshdi. International Federation of Robotics (IFR) ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda dunyo bo‘ylab 542 mingdan ortiq yangi sanoat roboti o‘rnatilgan. Bu ko‘rsatkich ishlab chiqarish sanoatida avtomatlashtirish jarayoni tezlashayotganini ko‘rsatadi. Sanoat robotlari avtomobilsozlik, elektronika, metallga ishlov berish, oziq-ovqat va boshqa ishlab chiqarish yo‘nalishlarida takroriy, yuqori aniqlik yoki doimiy ishlashni
- Kecha
Nyu-York AI kompaniyalaridan ko‘proq javobgarlik talab qilmoqda
5-oktabr kuni Nyu-York shahar kengashi sun’iy intellekt xavfsizligiga bag‘ishlangan yig‘ilish o‘tkazdi. Unda shahar kengashining barcha 51 a’zosi ishtirok etdi. OpenAI, Anthropic, Google va Meta vakillari AI texnologiyalarining xavflari hamda kompaniyalarning xavfsizlik choralariga oid savollarga javob berdi. Yig‘ilish kompaniyalarning AI bo‘yicha jamoatchilik oldidagi qasamyod ostidagi ilk yirik chiqishlaridan biri bo‘ldi. Kompaniyalar avval kengash taklifini rad etgan,
Meta’ning Muse AI-agenti AQSh App Store’da 1-o‘ringa chiqdi
Meta’ning Muse AI ilovasi AQSh App Store’ining bepul ilovalar reytingida 1-o‘ringa chiqib, ChatGPT’ni ortda qoldirdi. 2026-yil 8-sentabrda ishga tushirilgan Muse dastlabki kunlardanoq tez ommalasha boshladi. Ilova ilk 12 kun ichida AQSh va Kanadada 1,8 millionga yaqin yuklab olingan. Shu davrda ChatGPT’ning yuklab olishlari taxminan 1,3 millionni tashkil qilgan. Muse boshqa AI yordamchilaridan soddaroq yondashuvi bilan
Anthropic IPO hujjatida AI xavflari haqida ogohlantirdi
Anthropic IPO uchun tayyorlagan hujjatida o‘z AI modellari kelajakda insoniyat uchun jiddiy xavf tug‘dirishi mumkinligini ma’lum qildi. Bu haqda Reuters va Financial Times hujjat bilan tanishib xabar berdi. Hujjat hali ommaga e’lon qilinmagan. Reuters ma’lumotiga ko‘ra, 261 sahifalik hujjatning 80 sahifasi kompaniya duch kelishi mumkin bo‘lgan xavflarga bag‘ishlangan. Biznesning o‘zi haqida esa 48 sahifa yozilgan.
- Yakshanba, 4-oktabr
Qozog‘iston startap bozori o‘smoqda. Keyingi muammo — global ekspansiya
Qozog‘iston startap ekotizimi so‘nggi yillarda jadal rivojlandi. 2026-yilgi Kazakhstan Startup Landscape hisobotiga ko‘ra, RISE bazasiga Qozog‘istondagi 1 500 dan ortiq startap va texnologik kompaniya kiritilgan. Shuningdek, mamlakatda 203 dan ziyod venchur investitsiya olgan kompaniya va birinchi “yunikorn” mavjud. Venture kapital hajmi 2020-yildagi $20 milliondan 2025-yilda $209 millionga yetdi. 2026-yilda esa RISE Research bu ko‘rsatkich $460
O‘zbekiston va Belarus savdosi 8 oyda $731,3 mlnga yetdi
2026-yilning yanvar–avgust oylarida O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi tovar ayirboshlash hajmi $731,3 mlnni tashkil etdi. Bu haqda O‘zbekiston Savdo-sanoat palatasi ma’lum qildi. Taqqoslash uchun, 2025-yil yakunida ikki davlat o‘rtasidagi savdo aylanmasi $965 mlnga yetgan edi. Joriy yilning dastlabki sakkiz oyidagi ko‘rsatkich O‘zbekiston va Belarus o‘rtasidagi iqtisodiy aloqalar davom etayotganini ko‘rsatadi. Hamkorlik savdo bilan bir qatorda investitsiya
Jahon banki Qozog‘istondagi yuqori texnologiyali startaplar uchun $75 mln ajratadi
Jahon banki Qozog‘istonda yuqori texnologiyali startaplarni rivojlantirish, yangi ish o‘rinlari yaratish va xususiy investitsiyalarni jalb qilishga qaratilgan yangi loyihani ma’qulladi. Loyiha doirasida mamlakatga $75 mln miqdorida kredit ajratiladi. 30-sentabr kuni Jahon banki direktorlar kengashi Advancing Learning, Entrepreneurship, and Markets for Artificial Intelligence (ALEM) loyihasini tasdiqladi. Dastur 2031-yilgacha Qozog‘istonning texnologik startaplarini yaratish, tijoriylashtirish va xalqaro miqyosda
AI-startaplar va No-Code vositalari: Dasturchisiz startap yaratish imkoniyatlari
Ilgari texnologik startap ochish uchun minglab dollar va tajribali dasturchilar jamoasi talab etilardi. Bugungi kunda sun’iy intellekt (AI) va No-Code texnologiyalari sababli, dasturlashni bilmaydigan gʻoya muallifi ham bir necha kun ichida toʻlaqonli ishlaydigan startap mahsulotini yarata oladi. 1. Eng ommabop No-Code va AI ekotizimi Kategoriya Vosita nomi Vazifasi va imkoniyati Web & Mobile Apps Bubble,
Scalability (Masshtablash) nima? Loyihani xalqaro bozorga olib chiqish
Startapni oddiy an’anaviy biznesdan ajratib turadigan eng asosiy xususiyat — bu uning masshtablanuvchanligi (Scalability). Bu kompaniya daromadlarini karrasiga oshirish jarayonida resurs va xarajatlarni minimal darajada ushlab turish qobiliyatidir. 1. Premature scaling (Barvaqt masshtablash) xavfi Startup Genome tadqiqotlariga koʻra, startaplarning 74%i aynan «Premature Scaling» — ya’ni hali Product-Market Fit ga erishmasdan va unit ekonomika moslashmasdan turib,
Post-mortem tahlil nima? Muvaffaqiyatsizlikdan saboq chiqarish
Tibbiyotda «Post-mortem» atamasi oʻlim sababini aniqlash uchun oʻtkaziladigan autopsiyani anglatadi. Startap va IT sohasida esa bu barbod boʻlgan loyiha yoki inqirozli hodisadan soʻng, nima uchun xato yuz berganini shaxslarni ayblamasdan (Blameless Post-mortem) xolis tahlil qilish amaliyotidir. 1. Post-mortem oʻtkazishning 5 ta qadami Startaplarning 90% tanazzul sabablari haqida Startaplarning 90%i nima uchun fail boʻladi? Asosiy 10
Startaplarning 90%i nima uchun tanazzulga uchraydi (Fail boʻladi)? Asosiy 10 ta xato
Startaplar olamining statistikasi shuni koʻrsatadiki, yangi tuzilgan loyihalarning taxminan 90%i muvaffaqiyatsizlikka uchraydi. Xoʻsh, nega koʻplab ajoyib gʻoyalar va katta investitsiyalarga ega loyihalar barbod boʻladi? CB Insights tadqiqotlariga tayanib, asosiy 10 ta xatoni koʻrib chiqamiz. 1. Startaplar barbod boʻlishining top-10 sababi (CB Insights ma’lumotlari) Oʻrin Muvaffaqiyatsizlik sababi Ulush (%) Muammoning asosiy mazmuni 1 No Market Need
Oʻzbekistonda startapni qanday roʻyxatdan oʻtkazish kerak? (Rezidentlik va imtiyozlar)
Oʻzbekistonda IT va startap sohasiga berilayotgan e’tibor natijasida mintaqadagi eng qulay huquqiy va soliq muhiti yaratildi. IT Park rezidenti boʻlish orqali startaplar deyarli barcha turdagi soliqlardan ozod qilinadi. 1. IT Park rezidentlariga beriladigan imtiyozlar roʻyxati (2040-yilga qadar) Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 11-fevraldagi PQ-59-sonli qaroriga muvofiq, «Digital Startups» dasturiga kirgan startaplar soddalashtirilgan tartibda IT Park rezidenti
SAFE shartnomasi va convertible note nima? Investor bilan toʻgʻri kelishuv tuzish
Startapning dastlabki bosqichlarida (Pre-seed va Seed) kompaniyaning aniq narxini (Valuation) belgilash juda qiyin boʻladi. Baholash ustida oylarcha tortishib vaqt yoʻqotmaslik uchun investor va startapchilar konvertatsiya qilinuvchi investitsiya shartnomalaridan foydalanishadi. Buning eng ommabop usullari — SAFE va convertible note hisoblanadi. SAFE shartnomasidagi valuation cap va discount tushunchalarini tushunish uchun Investitsiya bosqichlari: Pre-seed, Seed, Series A, B,
Vesting va cliff nima? Hamasoschilar oʻrtasida ulushlarni taqsimlash
Startap tuzishda eng koʻp tarqalgan xatolardan biri — birinchi kundanoq barcha hamasoschilarga (co-founders) kompaniya ulushini 100% bir vaqtda egalikka berib qoʻyishdir. Masalan, ikki hamasoschi kompaniyani 50/50 qilib boʻlishib oladi. 3 oydan soʻng ulardan biri loyihani tashlab ketadi, lekin 50% ulush uning qoʻlida qolaveradi. Ushbu xavfning oldini olish uchun global startap amaliyotida «Vesting» va «Cliff» mexanizmlari
Bootstrapping nima? Oʻz mablagʻi evaziga startapni rivojlantirish
Har bir startap ham muvaffaqiyatga erishish uchun venchur investitsiyasiga muhtoj emas. Tashqi investorlarsiz, faqat oʻz shaxsiy jamgʻarmasi va mijozlardan tushgan daromad hisobiga kompaniyani rivojlantirish «Bootstrapping» deb ataladi. Bootstrapping yondashuvida kam xarajat bilan mahsulot yaratish uchun AI startaplar va No-Code vositalari maqolamizni koʻring. 1. Bootstrapping va venchur yoʻli solishtiruvi Mezon Bootstrapping (Oʻz kuchi bilan) Venchur model
Burn rate va runway: Startap moliyasini toʻgʻri boshqarish
Startap inqirozining eng asosiy va koʻzga koʻrinadigan sababi — pulning tugashidir (running out of cash). Startap muassisi har oy kompaniya hisobida qancha pul «yonayotganini» (burn rate) va qolgan pul necha oyga yetishini (runway) aniq bilishi shart. Pivot.uz ichki havola: Oʻz mablagʻi evaziga tejamkor rivojlanish va runway’ni uzaytirish boʻyicha Bootstrapping nima? Oʻz mablagʻi evaziga startapni rivojlantirish
Unit ekonomika nima? LTV va CAC koʻrsatkichlarini hisoblash
Koʻpchilik startaplar sotuvlar hajmi oshgani sari koʻproq zarar koʻra boshlashadi. Buning sababi — yomon unit ekonomika. Agar siz bitta birlik mahsulot yoki mijozdan zarar koʻrayotgan boʻlsangiz, sotuvni 10 baravar oshirish zararni ham 10 baravar oshiradi. Unit ekonomika buzilganda startapning zaxira pullari tez tugaydi. Burn rate va runway haqida Burn rate va runway: Startap moliyasini toʻgʻri
